Khách du lịch trải nghiệm, tham quan ở phố cổ Hội An.
Sản phẩm du lịch theo chủ đề
Phát triển các chuyến du lịch ngắn ngày cho người dân Đà Nẵng là hướng đi có ý nghĩa cả về kinh tế, xã hội và văn hóa. Khi không gian Đà Nẵng (cũ) và Quảng Nam (cũ) được kết nối bằng những hành trình giàu trải nghiệm, người dân sẽ có thêm cơ hội khám phá quê hương, nghỉ ngơi, học hỏi và gắn kết với cộng đồng.
Giải pháp quan trọng đầu tiên là xây dựng hệ thống sản phẩm du lịch ngắn ngày theo chủ đề, kết nối các điểm đến thành những hành trình có nội dung và trải nghiệm rõ ràng. Thay vì chỉ giới thiệu các địa điểm nổi tiếng, thành phố cần thiết kế những chuyến đi giúp người dân khám phá chiều sâu văn hóa, thiên nhiên, lịch sử và đời sống địa phương.
Chẳng hạn, với hành trình văn hóa và di sản, người dân có thể tham gia chuyến đi hai ngày kết nối Ngũ Hành Sơn, làng đá mỹ nghệ Non Nước, phố cổ Hội An và các làng nghề truyền thống. Với hành trình sinh thái, có thể thiết kế các chuyến đi đến bán đảo Sơn Trà, rừng dừa Bảy Mẫu và các không gian nông nghiệp ven đô. Đối với những người yêu thích lịch sử, hành trình có thể kết nối các di tích lịch sử cách mạng, làng quê truyền thống và những địa điểm gắn với ký ức cộng đồng.
Điểm cốt lõi là mỗi sản phẩm phải có câu chuyện riêng, hoạt động trải nghiệm cụ thể, tham gia “đồng tạo giá trị” và giá trị khác biệt. Người dân không chỉ đến để chụp ảnh mà còn tham gia cùng cơ sở du lịch, có cơ hội tự tay làm sản phẩm thủ công, chế biến món ăn địa phương, trò chuyện với nghệ nhân, tìm hiểu lịch sử hoặc tham gia các hoạt động bảo tồn thiên nhiên. Đây chính là cơ sở để tạo ra nhu cầu khám phá lặp lại, thay vì chỉ tham quan một lần những địa điểm quen thuộc. Những chuyến đi thế này rất phù hợp với tour du lịch theo gia đình hoặc trường học…
Hạn chế thường gặp là các sản phẩm du lịch được thiết kế chủ yếu cho khách ngoại tỉnh và quốc tế, trong khi nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí và khám phá của người dân địa phương chưa được nghiên cứu đầy đủ. Vì vậy, thành phố cần khảo sát nhu cầu theo từng nhóm đối tượng, bao gồm gia đình có trẻ nhỏ, giới trẻ, người lao động, người cao tuổi, nhóm bạn bè và các CLB.
Trên cơ sở đó, doanh nghiệp lữ hành nên xây dựng các gói sản phẩm linh hoạt về thời gian, quy mô nhóm và mức giá. Đặc biệt, cần phát triển những chương trình dành riêng cho cư dân địa phương với ưu đãi vào mùa thấp điểm, giá vé nhóm gia đình và các gói trải nghiệm cuối tuần với mục tiêu là biến du lịch ngắn ngày thành một lựa chọn giải trí thường xuyên.
Liên kết điểm đến
Không gian du lịch mở rộng chỉ thực sự tạo ra giá trị khi các điểm đến được kết nối thành hành trình thuận tiện. Thành phố cần khuyến khích doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú, đơn vị vận tải, điểm tham quan và cộng đồng địa phương phối hợp xây dựng các gói trải nghiệm trọn vẹn.
Một giải pháp thiết thực là tổ chức các tuyến xe du lịch cuối tuần từ trung tâm thành phố đến những khu vực có tiềm năng như Hội An, Mỹ Sơn, các làng nghề, vùng nông nghiệp, làng rau Trà Quế, làng cổ Lộc Yên, làng trái cây Đại Bình và những điểm du lịch sinh thái tại khu vực Quảng Nam (cũ). Bên cạnh tour trọn gói, có thể phát triển các chuyến đi tự túc với thông tin hướng dẫn địa chỉ, chỉ đường, lịch trình gợi ý, thời gian di chuyển, chi phí dự kiến và các điểm dừng chân được cung cấp trên nền tảng số.
Việc liên kết cần vượt ra ngoài phạm vi vận chuyển. Các điểm đến nên phối hợp xây dựng vé trải nghiệm kết hợp, ưu đãi sử dụng dịch vụ và chương trình khuyến khích du khách khám phá nhiều địa phương trong cùng hành trình. Qua đó, lợi ích kinh tế được phân bổ rộng hơn đến các hộ kinh doanh, làng nghề, cơ sở ẩm thực và cộng đồng dân cư, thay vì tập trung tại một số điểm tham quan nổi tiếng.
Để người dân dễ dàng lựa chọn chuyến đi, thành phố cần xây dựng hoặc tích hợp một nền tảng thông tin du lịch dành cho cư dân, cung cấp các lịch trình 1 - 2 ngày, giá dịch vụ, phương tiện di chuyển, tình trạng hoạt động của điểm đến và khả năng đặt chỗ. Các nội dung nên trình bày ngắn gọn, trực quan, có bản đồ và dự toán chi phí để người dùng có thể nhanh chóng quyết định. Truyền thông cần chuyển từ việc chỉ quảng bá các danh thắng nổi tiếng sang khơi gợi nhu cầu khám phá những điều mới mẻ ngay trong không gian sống của mình.
Những chiến dịch như “Mỗi tháng khám phá một vùng đất”, “Cuối tuần đi đâu ở Đà Nẵng?” hoặc “Người Đà Nẵng khám phá quê hương mình” có thể được triển khai thông qua mạng xã hội, trường học, cơ quan, doanh nghiệp và các tổ chức cộng đồng…
Đặc biệt, cần khuyến khích người dân chia sẻ trải nghiệm thực tế, đánh giá chất lượng dịch vụ và giới thiệu những địa điểm ít được biết đến. Những câu chuyện chân thực từ cư dân, “cốt cách con người” xứ Quảng sẽ giúp tạo dựng niềm tin, đồng thời hỗ trợ phát hiện các sản phẩm mới có tiềm năng phát triển.
Bảo đảm tính bền vững
Phát triển du lịch ngắn ngày không nên chỉ hướng đến gia tăng số chuyến đi, mà còn phải bảo đảm chất lượng trải nghiệm và trách nhiệm với điểm đến. Thành phố cần xây dựng tiêu chí chất lượng tối thiểu đối với các sản phẩm dành cho cư dân, bao gồm an toàn, minh bạch giá cả, vệ sinh môi trường, chất lượng hướng dẫn và khả năng tiếp cận đối với những nhóm khách khác nhau.
Đối với các điểm đến sinh thái, làng nghề và di sản, cần kiểm soát sức chứa, hạn chế rác thải và khuyến khích sử dụng sản phẩm địa phương. Người dân sở tại phải được tham gia vào quá trình thiết kế, cung cấp dịch vụ và hưởng lợi từ hoạt động du lịch. Đồng thời cần chú trọng bảo tồn bản sắc văn hóa, tránh thương mại hóa quá mức các không gian sinh hoạt truyền thống.
Các trường đại học trên địa bàn, đặc biệt là những cơ sở đào tạo du lịch, kinh tế và kinh doanh có thể tham gia nghiên cứu nhu cầu thị trường, thiết kế sản phẩm mẫu, đào tạo kỹ năng dịch vụ và đánh giá mức độ hài lòng của du khách. Đây cũng là cơ hội kết nối nhà trường, chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng trong quá trình đổi mới sáng tạo và phát triển du lịch bền vững./.
GS.TS Lê Văn Huy