Một tiết mục văn nghệ chuyển tải nét đẹp đời sống bình dị của người dân bên dòng sông Cổ Cò trong khuôn khổ lễ hội Cổ Cò phường Hội An Tây năm 2026. Ảnh: QUỐC TUẤN
Cổ Cò một ngày vui
Tháng Tám, tiết thu sắp chạm ngõ, màu nắng đã dịu hơn, gió thổi rười rượi hai bên bờ sông Đế Võng (tên gọi của sông Cổ Cò đoạn qua phường Hội An Tây). Dăm ba du khách nước ngoài tò mò nán lại trên cầu An Bàng để xem vãi chài, nghe tiếng khua cá và cả tiếng hô hát bài chòi hòa trong nhịp sóng vọng lại.
Trên bờ, dòng người rộn ràng đi chợ phiên mua sắm và thưởng thức những thức vị quê nhà hiếm khi bày biện giữa nhịp sống hiện đại.
Cũng trên quãng sông này, lần đầu xuất hiện hoạt động lướt sóng phản lực (jet surf) tạo ra nhiều hứng thú cho cư dân địa phương. Nhờ có lễ hội, một đoạn sông Cổ Cò chộn rộn hơn bao ngày. Những ai yêu mến vùng đất và biết câu chuyện quá khứ của dòng Lộ Cảnh Giang ắt hẳn dễ mường tượng đến khung cảnh trên bến dưới thuyền một thuở của dòng sông.
Bà Lê Thị Hồng Thảo, Phó Chủ tịch UBND phường Hội An Tây nói: “Chúng tôi tin dòng sông không chỉ là dấu tích của quá khứ, mà sẽ là dòng sông của hiện tại và tương lai - xanh hơn, đẹp hơn, giàu sức sống hơn. Lễ hội góp phần giúp Cổ Cò trở thành nơi hội tụ của văn hóa, sinh thái và cộng đồng, từng bước lan tỏa vẻ đẹp của dòng sông Cổ Cò đến với bạn bè gần xa”.
Thời gian có thể làm đổi thay dòng chảy, nhưng sông Cổ Cò vẫn lặng lẽ ôm ấp những làng quê thanh bình, gìn giữ một không gian đậm đà văn hóa được bồi đắp qua bao thế hệ. Tự thân dòng Cổ Cò đã ẩn chứa nhiều giá trị nương theo thông điệp “Chạm về nguyên bản” mà ngành du lịch Đà Nẵng đang tạo dựng.
Trong hai ngày diễn ra lễ hội, nhiều người lần đầu được lên thuyền xuôi theo con nước để thưởng ngoạn Cổ Cò khi hoàng hôn buông xuống rồi tự mình quăng chài để cảm nhận nét đẹp lao động của ngư dân miền sông nước.
Sau hai năm kể từ lễ hội Cổ Cò lần thứ nhất năm 2024, quãng sông này mới lại dậy lên niềm hứng khởi. Để rồi sau đó trở về với nhịp sống đời thường, bao câu chuyện thấm đẫm của dòng sông này lại tản mát, khẽ vùi đâu đó vào khóm rừng dừa, bờ giếng cổ hay chính trong tâm thức của người làng.
Thao thức từ hai phía dòng sông
Ông Lê Quốc Việt, Chủ nhiệm CLB Điểm đến xứ Quảng (Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng) cho hay, chỉ riêng các điểm đến trong phạm vi phường Hội An Tây đã đủ để tạo ra tour tuyến hấp dẫn gắn dòng sông Cổ Cò với các điểm dừng như làng rau Trà Quế, làng chài Tân Thành, cây đa xóm Chùa, giếng đá cổ.
Gắn với tour tuyến, sản phẩm, ý tưởng tạo dựng hệ thống cầu tre kết nối các điểm đến quanh sông cũng rất hay, là tiền đề để tạo vùng kinh tế đêm, khai thác mặt nước, tổ chức chợ nổi trên sông, với vật liệu xanh, bản địa làm điểm nhấn.
Còn theo ông Lê Ngọc Thuận, người sáng lập không gian sáng tạo nghệ thuật “Làng Củi Lũ”, hệ sinh thái sông Cổ Cò đoạn qua Hội An cần sớm được xúc tiến việc xây dựng con đường nghệ thuật, tổ chức lễ hội sự kiện để cộng đồng tham gia xây dựng chuỗi dịch vụ ăn uống - mua sắm, tạo nên không gian mua bán, kéo du khách đến lưu trú, sử dụng dịch vụ.
Sự trùng hợp thú vị khi ở hai phía dòng sông đều có ngã ba sông trước khi chảy ra Cửa Hàn và Cửa Đại.
Ở nơi ngã ba sông Cổ Cò và Thu Bồn, từ lâu đã có những con thuyền dập dìu đưa khách hóa thân thành ngư dân trải nghiệm vãi chài, chèo bả trạo.
Còn ở gần ngã ba sông Cổ Cò, sông Hàn và sông Cẩm Lệ hằng năm luôn có hoạt động tái hiện hoạt cảnh rước Công chúa Huyền Trân gần chân núi Ngũ Hành Sơn. Chứng tỏ dòng sông luôn dồi dào chất liệu để trở thành một tuyến hẹn hò mới mẻ của du khách khi đến Đà Nẵng.
Nhưng số phận của dòng sông dài chưa đầy 30km này cũng lạ lùng như chính hướng chảy song song men theo bờ biển của Cổ Cò.
Giữa hai phía thao thức chờ đợi, quãng giữa dòng sông vẫn đang lận đận giữa bao lớp bèo dạt. Hiện có hơn 5km sông đoạn qua phường Điện Bàn Đông bị bồi lấp nặng đang trong quá trình nạo vét.
Ông Bùi Văn Dũng, Chủ tịch UBND phường Hội An Tây thông tin, mấu chốt vẫn phải chờ dự án nạo vét sông Cổ Cò hoàn thành toàn tuyến thì địa phương mới có thể xúc tiến xây dựng sản phẩm du lịch bài bản cũng như mời gọi các doanh nghiệp đầu tư, khai thác tiềm năng của dòng sông.
Năm ngoái, thành phố đã chấp thuận chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh du lịch đường thủy nội địa trên địa bàn với tổng mức đầu tư lên đến 10 nghìn tỷ đồng. Đáng chú ý là phạm vi triển khai dự án có sông Cổ Cò. Đây là tín hiệu tích cực để thấy những hoạch định về du lịch đường thủy của thành phố dành nhiều kỳ vọng cho dòng sông Cổ Cò.
Tại chương trình khai mạc lễ hội Cổ Cò năm 2026 của phường Hội An Tây vừa diễn ra cuối tuần qua có một chi tiết lắng đọng.
Đó là nghi thức giong buồm kéo cụm chủ đề “dòng chảy di sản” dần hiện lên ngay giữa lòng sông. Dòng chữ nhỏ chầm chậm trồi lên trên mạn thuyền gieo khát vọng lớn lao của cả một vùng đất về việc hồi sinh dòng sông ký ức...